ชื่อ : นางราตรี บัวพนัส
ตำแหน่ง : หมอดินอาสาประจำตำบล
ที่อยู่ : ตำบลจันเสน อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์
| |  | รางวัลและประกาศเกียรติบัตร :
1. ใบรับรองเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม สังกัดกลุ่มเกษตรอินทรีย์ดงมัน ได้ผ่านการรับรองการปฏิบัติตามมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ ภายใต้กระบวนการพีจีเอส ปี 2567 มูลนิธิเกษตรอินทรีย์ไทย
2. รางวัลชนะเลิศอันดับที่ 1 เกษตรกรดีเด่น สาขาอาชีพ ไร่นาสวนผสม ระดับจังหวัด ปี 2567 กรมส่งเสริมการเกษตร
3. เกษตรกรต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียง ปี 2566 กรมพัฒนาที่ดิน
4. บุคคลต้นแบบการพัฒนาศูนย์เรียนรู้และขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในรูปแบบ “โคก หนอง นา” ปี 2565 กรมการพัฒนาชุมชน
ลักษณะพื้นที่ ปัญหาของดิน และแนวทางในการแก้ปัญหาพื้นที่ดิน
หลักคิดการทำงานของหมอดินอาสา : "พอกิน พอใช้ พออยู่ พอร่มเย็น" หมอดินราตรี บัวพนัส มีพื้นที่ทำการเกษตร 60 ไร่ พื้นที่ประกอบด้วยหน่วยแผนที่ 2 หน่วย คือ กลุ่มชุดดินบ้านหมี่ (Bm) ชุดดินโคกกระเทียบ (Kk) ดินคล้ายชุดดินลพบุรี (Lb-gm) ซึ่งปัญหาดินเหนียวจัดลึกมาก ฤดูแล้งดินแตกระแหงเป็นร่องลึกกว้าง ฤดูฝนเสี่ยงน้ำท่วมขัง มีต้นทุนสูงจากการใช้สารเคมี นอกจากนี้หมอดินราตรีตรวจเจอมะเร็งเม็ดเลือดขาวระยะสุดท้าย จึงเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญให้หมอดินราตรีปรับเปลี่ยนมาทำเกษตรอินทรีย์ โดยแบ่งพื้นที่ตามลักษณะการใช้ประโยชน์ 2 ส่วน ดังนี้ พื้นที่ส่วนที่ 1 มีพื้นที่ 42 ไร่ 3 งาน เป็นพื้นที่ลดการใช้สารเคมี แบ่งเป็นแปลงที่ 1 แปลงที่ 3 และแปลงที่ 4 ปลูกข้าวสลับกับพืชหมุนเวียนหลังนาคือปอเทืองและถั่วเขียว พื้นที่ส่วนที่ 2 มีพื้นที่ 16 ไร่ 1 งาน ปลูกพืชอินทรีย์แบบผสมผสาน โดยปลูกข้าวสลับกับพืชหมุนเวียนหลังนาคือปอเทืองและถั่วเขียว ปลูกพืชผักสวนครัว ได้แก่ พริก มะเขือเทศ มะเขือ หอมแดง ตะไคร้ ถั่วฝักยาว แตงกวา บวบมะระ ฟักทอง แฟง แค ไม้ผล ไม้ยืนต้น ได้แก่ กล้วย ขนุน มะขามเทศ พุทรา มะยม ไม้ป่า สมุนไพร ได้แก่ ข่า ตะไคร้ มะกรูด ขมิ้น มีสระน้ำ คลองเก็บน้ำ บ่อเลี้ยงปลา เลี้ยงไก่ และที่อยู่อาศัย
หมอดินราตรี สมัครเป็นหมอดินอาสา ปี 2561 ได้นำองค์ความรู้เทคโนโลยีการจัดการดิน และแอปพลิเคชั่นต่าง ๆ ของกรมพัฒนาที่ดิน LDD Soil guide น้องดินดี (AI Chatbot) ประยุกต์ใช้นวัตกรรมต่าง ๆ ในการปรับปรุงบำรุงดิน เช่น ผลิตปุ๋ยหมักจากสารเร่งซุปเปอร์พด. 1 ผลิตน้ำหมักสับปะรดจากสารเร่งซุปเปอร์พด. 2 มีนวัตกรรม “การผลิตน้ำหมักจากหญ้าเนเปียร์” เพื่อใช้เป็นปุ๋ยไนโตรเจนแทนยูเรีย หมอดินราตรีได้ศึกษาและทดลองนำหญ้าเนเปียร์ซึ่งเป็นหญ้าที่มีปริมาณาตุไนโตรเจนสูงมาทำน้ำหมัก ใช้ในแปลงปลูกผักเพื่อทดแทนการใช้ปุ๋ยยูเรียพบว่าพืชผักมีการเจริญเติบโตเร็ว ใบมีสีเขียวสด วัสดุ 1) ต้นหญ้าเนเปียร์ อายุปานกลางไม่แก่จนเกินไป สับละเอียด 100 กิโลกรัม 2) กากน้ำตาล 5 ลิตร 3) น้ำ 20 ลิตร 4) จุลินทรีย์จาวปลวก 500 ซีซี วิธีการทำ นำหญ้าเนเปียร์สับละเอียด 100 กิโลกรัมใส่ในถังพลาสติก ขนาด 200 ลิตร เติมกากน้ำตาล 5 ลิตร คนผสมให้เข้ากัน จากนั้นเติมจุลินทรีย์จาวปลวก 500 ซีซี และเติมน้ำ 20 ลิตร คนส่วนผสมให้เข้ากันและหมักไว้ ประมาณ 15 – 30 วัน อัตราการใช้ อัตรา 20 – 50 ซีซีต่อน้ำ 20 ลิตร ใช้ฉีดพ่นพืชผักทุก 7 วัน อัตรา 50 – 100 ซีซีต่อน้ำ 20 ลิตร ใช้ราดลงดินก่อนการปลูกพืชผัก ประมาณ 3 – 5 วัน เพื่อหมักดินและเติมธาตุอาหารในดินก่อนการปลูก ทำสารไล่แมลงศัตรูพืชจากสารเร่งซุปเปอร์พด.7 และมีการขยายเชื้อจุลินทรีย์ พด.14 ในรูปแบบแห้ง เพื่อสะดวกต่อการเก็บรักษานานถึง 6 เดือน สามารถยับยั้งการระบาดของโรคพืชในแปลงผัก มีการประดิษฐ์รถไถกลบตอซังจากยางรถยนต์เก่าใช้หลักการแบบรถบดดิน โดยปรับผิวหน้าดินที่มีฟางให้เรียบ เพื่อให้ง่ายต่อการกดฟางและตอซังข้าว เร่งการย่อยสลายโดยไม่มีการเผาและไถกลบลงดินในพื้นที่ของตน มีการขุดสระกักเก็บน้ำ ควบคู่กับการใช้พลังงานแสงอาทิตย์
ด้านการตลาด รวมกลุ่มในรูปแบบวิสาหกิจชุมชน “สวนพ่อสอน” วางแผนการปลูกพืช ผลิตข้าวอินทรีย์ปลูกพืชผสมผสาน ประมง ปศุสัตว์ ผลิตเมล็ดพันธุ์ถั่วเขียวและปอเทือง และการแปรรูปสินค้าเกษตร ทำ MOU กับ หจก.แม่ตังกวยฟู้ดส์ ส่งออกเครื่องเทศ เช่น ข่า ตะไคร้ ขมิ้น มะกรูด และมีใบเตยอบแห้ง ใบเตยจำหน่ายหน้าฟาร์ม ตลาดท้องถิ่น และตลาดออนไลน์ โดยปี 2567 มีรายได้ 3,447,697 บาทต่อปี แบ่งเป็นข้าวอินทรีย์ 2,395,710 บาท พืชผักสวนอินทรีย์ 333,000 บาท ปลาทับทิมแปรรูป 200,000 บาท ไข่ไก่ 80,000 บาท การแปรรูป ได้แก่ ไม้ผลอินทรีย์ 136,000 บาท สมุนไพรอินทรีย์ 116,000 บาท การจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ปอเทืองและถั่วเขียว 186,987 บาทต่อปี
ปัจจุบันพื้นที่การเกษตรของหมอดินราตรี จัดตั้งเป็นศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดิน ศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม (PGS) นอกจากนี้เป็นศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่ ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) บ้านดงมัน ตำบลจันเสน อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ ปี 2566 ถึงปี 2567 มีผู้ที่สนใจเข้าเยี่ยมชมศูนย์ฯ และฝึกอบรมมากกว่า 3,000 ราย | | | สามารถดูประวัติและผลงานเพิ่มเติมได้โดยสแกน QR Code |  |
|
|
|