หมอดินอาสาดีเด่น กรมพัฒนาที่ดิน ประจำปี 2568
สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 8


ชื่อ : นายสุทธิพงค์ พลสยม
ตำแหน่ง : หมอดินอาสาประจำตำบล
ที่อยู่ : ตำบลเขาค้อ อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์
รางวัลและประกาศเกียรติบัตร :
1. รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 ในการประกวดศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ดีเด่น ระดับจังหวัด ปี 2567 กรมส่งเสริมการเกษตร
2. หมอดินอาสาผู้ถือบัตรดินดีต้นแบบ ปี 2567 กรมพัฒนาที่ดิน
3. เกษตรกรดีเด่น สาขาบัญชีฟาร์ม ปี 2561 กรมตรวจบัญชีสหกรณ์

ลักษณะพื้นที่ ปัญหาของดิน และแนวทางในการแก้ปัญหาพื้นที่ดิน
          หลักคิดการทำงานของหมอดินอาสา : "พึ่งพาตนเอง ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต" หมอดินสุทธิพงค์ พลสยม เดิมประกอบอาชีพเป็นวิศวกร แต่ด้วยภรรยาประสบปัญหาสุขภาพ ในปี พ.ศ. 2550 จึงหันกลับมาทำอาชีพเกษตร และมีความมุ่งมั่นที่ทำเกษตรทฤษฎีใหม่ โดยเดินตามศาสตร์พระราชา แต่เนื่องจากไม่มีพื้นฐานด้านการเกษตร ต้องลองผิดลองถูกอยู่นาน จนกระทั่งในปี 2553 ได้รู้จักกรมพัฒนาที่ดินจึงได้สมัครเป็นหมอดินอาสาและได้เรียนรู้เทคโนโลยีการพัฒนาที่ดินมาใช้ในการทำการเกษตร
          ลักษณะดินที่ทำการเกษตรและการปลูกพืช ประกอบด้วย 4 ชุดดิน ได้แก่ ชุดดินกลางดงที่มีจุดประสีเทา (Kld-gm) กลุ่มชุดดินที่ 28 มีพื้นที่ 5.93 ไร่ เป็นดินลึกมาก ดินบนเป็นดินร่วนปนดินเหนียวหรือดินร่วนเหนียวปนทรายแป้ง สีน้ำตาลปนเทาเข้ม ปฏิกิริยาดินเป็นกรดจัด ปัจจุบันใช้พื้นที่สำหรับปลูกข้าวไรซ์เบอร์รี ชุดดินกลางดงที่มีการระบายน้ำดีปานกลาง (Kld-mw) กลุ่มชุดดินที่ 28 มีพื้นที่ 8.14 ไร่ สภาพพื้นที่เป็นลูกคลื่นลอนลาดเล็กน้อยถึงลูกคลื่นลอนลาด มีความลาดชัน 2-12 เปอร์เซ็นต์ เป็นดินลึกมาก ดินบนเป็นดินร่วนปนดินเหนียวหรือดินร่วนเหนียวปนทรายแป้ง สีน้ำตาลเข้ม ปฏิกิริยาดินเป็นกรดรุนแรงถึงกรดจัด ปัจจุบันใช้พื้นที่สำหรับปลูกข้าวไร่ลืมผัว ขิง พืชผัก สตรอว์เบอร์รี เสาวรส และไม้ผลผสม ชุดดินภูเรือที่เป็นสีน้ำตาล (Pur-br) กลุ่มชุดดินที่ 35 มีพื้นที่ 10.05 ไร่ สภาพพื้นที่เป็นลูกคลื่นลอนลาดถึงลูกคลื่นลอนชัน มีความลาดชัน 5-20 เปอร์เซ็นต์ เป็นดินลึก ดินบนเป็นดินร่วนหรือดินร่วนปนทรายแป้ง สีน้ำตาลเข้ม ปฏิกิริยาดินเป็นกรดจัด ความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ปัจจุบันใช้พื้นที่สำหรับปลูกขิง สตรอว์เบอร์รี และเสาวรส และชุดดินภูเรือ (Pur) กลุ่มชุดดินที่ 35 มีพื้นที่ 23.96 ไร่ สภาพพื้นที่เป็นลูกคลื่นลอนชันถึงสูงชัน มีความลาดชัน 12-50 เป็นดินลึก ดินบนเป็นดินร่วนหรือดินร่วนปนทรายแป้ง สีน้ำตาลเข้ม ปฏิกิริยาดินเป็นกรดรุนแรงถึงกรดจัด ความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ปัจจุบัน ใช้พื้นที่สำหรับปลูกต้นสนฉัตร ซิลเวอร์โอ๊ค ทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ และฟาร์มโคเนื้อ สำหรับปัญหาของดินที่พบ คือ ดินมีสภาพเป็นกรดจัด ความอุดมสมบูรณ์ต่ำ และบางพื้นที่มีความเสี่ยงชะล้างพังทลายของดิน
          จากสภาพปัญหาของดินทำให้หมอดินได้นำเทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดินมาใช้ ได้แก่ การตรวจวิเคราะห์ดิน ก่อนและหลังการปลูกพืช ด้วยชุดตรวจวัดกรดเป็นด่างของดิน (pH test kit) และชุดตรวจดินภาคสนาม (N P K test kit) และขอคำปรึกษาการจัดการดินจากเจ้าหน้าที่พัฒนาที่ดินผ่านระบบบัตรดินดี ใช้ปูนโดโลไมท์ใอัตรา 300 – 500 กิโลกรัมต่อ ใช้ปุ๋ยอินทรีย์ผลิตจากมูลวัว ฟางข้าว โดยใช้สารเร่งซุปเปอร์ พด.1 รวมทั้งการไถกลบตอซังและปลูกปอเทืองไถกลบก่อนปลูกข้าว น้ำหมักชีวภาพผลิตจากผักผลไม้โดยใช้สารเร่งซุปเปอร์ พด.2 สารเร่งซุปเปอร์ พด.3 และ พด. 14 ควบคุมโรคพืช โดยเฉพาะขิง และสารควบคุมแมลงศัตรูพืชโดยใช้สารเร่งซุปเปอร์ พด.7
          พื้นที่ลาดชันมีปัญหาชะล้างพังทลายของดิน ได้ปลูกสนฉัตรตามแนวขั้นบันไดดินแบบไม่ต่อเนื่อง สนฉัตรเป็นไม้ยืนต้นที่มีมูลค่าสูง ใช้เป็นไม้ขุดล้อมสำหรับตกแต่งสวนและภูมิทัศน์ ทนแล้ง และเติบโตได้ดีในดินที่มีค่าความเป็นกรดเล็กน้อยถึงเป็นกลาง โดยขุดหลุมปลูกขนาด 50x50 เซนติเมตร รองก้นหลุมด้วยปุ๋ยหมัก อัตรา 3 กิโลกรัมต่อหลุม หลังปลูกคลุมโคนต้นด้วยฟางข้าวหรือเศษหญ้าแห้ง เพื่อช่วยรักษาความชื้นและลดการระเหยของน้ำ การดูแลรักษาปีที่ 1 และ 2 ใส่ปุ๋ยหมักอัตรา 20 กิโลกรัมต่อต้น ร่วมกับปุ๋ยสูตร 15-15-15 ในอัตรา 100 กรัมต่อต้น ทุก 3-4 เดือน เพื่อช่วยเร่งการเจริญเติบโตของลำต้นและราก มีการวางแผนการปลูกพืชโดยคำนึงถึง สภาพภูมิอากาศ ความอุดมสมบูรณ์ของดิน และช่วงเวลาที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพสูงและสร้างรายได้อย่างต่อเนื่อง
          ผลสำเร็จจาการการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมของกรมพัฒนาที่ดิน ทำให้ดินมีความอุดมสมบูรณ์ รวมทั้งผลผลิต และรายได้เพิ่มขึ้น เช่น ข้าวไรซ์เบอร์รี มีผลผลิตเฉลี่ย 800 กิโลกรัมต่อไร่ มากกว่านจากวิธีของเกษตรกรทั่วไปมีผลผลิตเฉลี่ย 500 กิโลกรัมต่อไร่ การปลูกข้าวไร่ลืมผัว มีผลผลิตเฉลี่ย 350 กิโลกรัมต่อไร่ มากกว่าวิธีของเกษตรกทั่วไปมีผลผลิตเฉลี่ย 200 กิโลกรัมต่อไร่ และการปลูกขิงมีผลผลิตเฉลี่ย 8,000 กิโลกรัมต่อไร่ ด้านรายได้การปลูกข้าวไรซ์เบอร์รี มีกำไรสุทธิ 15,375 บาทต่อไร่ การปลูกข้าวไร่ลืมผัวกำไรสุทธิ 5,100 บาทต่อไร่ และการปลูกขิง มีกำไรสุทธิ 43,230 บาทต่อไร่ นอกจากนี้ยังได้มีการสร้างศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาที่ดินประจำตำบลเขาค้อ ที่ครอบคลุมกิจกรรมการอนุรักษ์ดิน น้ำ และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน โดยเน้นการเรียนรู้แบบปฏิบัติจริง (Learning by Doing)
สามารถดูประวัติและผลงานเพิ่มเติมได้โดยสแกน QR Code