หมอดินอาสาดีเด่น กรมพัฒนาที่ดิน ประจำปี 2568
สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 2


ชื่อ : นางฉัตรชนก ชูแดง
ตำแหน่ง : หมอดินอาสาประจำตำบล
ที่อยู่ : ตำบลแหลมประดู่ อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา
รางวัลและประกาศเกียรติบัตร :
1. รางวัลชนะเลิศการประกวด ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ดีเด่นระดับจังหวัด ปี 2567 จังหวัดฉะเชิงเทรา

ลักษณะพื้นที่ ปัญหาของดิน และแนวทางในการแก้ปัญหาพื้นที่ดิน
          หลักคิดการทำงานของหมอดินอาสา : "พาชุมชนไปเรียนรู้ด้วยกัน ถือว่าเป็น ความยั่งยืนที่สุด ของการทำการเกษตร" หมอดินฉัตรชนกมีพื้นที่ทำการเกษตร 20 ไร่ มีกิจกรรมหลากหลาย รูปแบบผสมผสาน ได้แก่ นา 8 ไร่ บ่อปลา 3 ไร่ ไม้ผล พืชผักสวนครัว 5 ไร่ ปศุสัตว์ 1 งาน และพื้นที่อื่น ๆ ได้แก่ ที่อยู่อาศัย บ่อพักน้ำ โรงเรือนต่าง ๆ 3 ไร่ 3 งาน
          กลุ่มชุดดินที่ 18 ชุดดินเขาย้อย (Khao Yoi Series: Kyo) สภาพพื้นที่ราบเรียบถึงคอนขางราบเรียบมีความลาดชัน 0-2 เปอรเซ็นต เปนดินลึก ดินบนเปนดินรวนหรือดินรวนปนทราย สีเทาปนน้ำตาล น้ำตาลหรือน้ำตาลปนแดง ปฏิกิริยาดินกรดปานกลางถึงกรดเล็กนอย (pH 6.0-6.5) ดินลางตอนบนเปน ดินรวนปนทรายถึงรวนเหนียวปนทราย หรือดินรวนปนดินเหนียว ในตอนลางมีมวลกอนกลมของเหล็กและแมงกานีสปฏิกิริยาดินเปน กรดจัดถึงเปนกลาง (pH 5.5-7) มีจุดประสีน้ำตาลแก หรือสีแดงปนเหลืองตลอดหนาตัดดิน ดินมีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ เนื่องจากมีการใช้ประโยชน์ที่ดินแบบปลูกพืชเชิงเดี่ยวมานาน
          ทำนาโดยการโยนกล้า ช่วยป้องกันวัชพืชและการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ลดต้นทุน ประหยัดปริมาณเมล็ดพันธุ์ ประหยัดแรงงาน อยู่ในเขตชลประทานสามารถทำนาได้หลายรอบ และที่สำคัญคือไม่ใช้สารเคมีทุกชนิด
          ปลูกหญ้าแฝกริมขอบบ่อ ขอบคันดิน รอบทรงพุ่มไม้ผล ไม้ยืนต้น ตัดแต่งใบหญ้าแฝกคลุมโคนต้นไม้ผล ไม้ยืนต้น ใช้มูลวัวโรยทับใบหญ้าแฝกตัดแต่งใบหญ้าแฝกปีละ 5-6 ครั้ง
          หว่านปูนมาร์ลในแปลงไม้ผล/พืชผักสวนครัว ตามอัตราที่แนะนำจากค่าความต้องการปูน โดยหว่านปูนกระจายทั่วพื้นที่ไถคลุกเคล้ากับดิน หมักไว้อย่างน้อย 7 วัน ในสภาพดินชื้น
          ไถกลบตอซังและฟางข้าวทิ้งฟางข้าวบางส่วนและตอซังไว้ในแปลงนา เมื่อเริ่มไถกลบฉีดพ่นน้ำหมักชีวภาพ พด.2 หรือใส่พร้อมปล่อยน้ำเข้านา ในอัตรา 5 ลิตรต่อไร่ ไถกลบและหมักทิ้งไว้ 15 วัน เพื่อให้ตอซังย่อยสลาย แล้วจึงไถพรวนและทำเทือกเพื่อเตรียมปลูกข้าวต่อไป
          ปลูกพืชปุ๋ยสด (ปอเทือง) โดยหว่านเมล็ดพืชปุ๋ยสดหลังจากเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว ไถกลบเป็นปุ๋ยพืชสด เมื่อเริ่มออกดอก (อายุประมาณ 55-60 วัน) หมักไว้ประมาณ 14 วัน จึงเตรียมดินเพื่อปลูกข้าว
          น้ำหมักชีวภาพจากสารเร่งซุปเปอร์ พด.2 นำไปใช้ ในอัตรา 5 ลิตรต่อไร่ ใส่ไปพร้อมกับการปล่อยน้ำเข้านา หรือถ้าฉีดพ่น ให้เจือจางกับน้ำ สัดส่วน 1:500 ฉีดพ่นช่วงข้าวอายุ 30 50 และ 60 วัน พืชผัก ไม้ผล ใช้น้ำหมักชีวภาพ ผสมกับน้ำในอัตรา 1 ส่วน ต่อน้ำ 500-1,000 ส่วน หรือใช้น้ำหมักชีวภาพ 1 ช้อนโต๊ะ ผสมน้ำ 7-10 ลิตร ฉีดพ่นทุก 7 วัน
          สามารถลดต้นทุนจากเดิม 2,430 บาท/ไร่ เป็น 2,030 บาท/ไร่ หรือร้อยละ 16 และสามารถเพิ่มผลผลิตจากเดิม 350 กิโลกรัม/ไร่ เป็น 550 - 600 กิโลกรัม/ไร่ หรือร้อยละ 57 -71
          ด้านการตลาด แปรรูปผลผลิตเอง สร้าง Story “ข้าวอุ่นรักษ์” พัฒนาแบรนและพัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้สวยงาม ทันสมัย เพื่อจัดแสดงโชว์ หรือเป็นของฝาก
          จัดตั้งเป็นศูนย์เครือข่าย ศพก. ของอำเภอบ้านโพธิ์ ในชื่อ “ศูนย์เรียนรู้ไร่นาสวนผสมตำบลแหลมประดู่” 2565 รางวัลอันดับที่ 2 เกษตรกรดีเด่นสาขาไร่นาสวนผสม ระดับจังหวัดและเขต กรมส่งเสริมการเกษตร หมอดินอาสาผู้มีผลงานดีเด่นด้านการพัฒนาที่ดิน สาขาการปลูกหญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำ
สามารถดูประวัติและผลงานเพิ่มเติมได้โดยสแกน QR Code